Kto ci kazał? — Rok 69 I: Żołnierzy się nie kupuje

Tacyt podziwia tę odpowiedź. Starzec ledwo trzyma się w lektyce, wokół wrzeszczy tłum, a on nawet teraz pilnuje jednej zasady. Żołnierz nie zabija, kiedy chce. Żołnierz zabija na rozkaz.

Tylko że żołnierz się myli albo kłamie. Oton żyje. W tej samej chwili stoi w obozie gwardii, a pretorianie przysięgają mu jeden po drugim. Zanim ten dzień się skończy, starzec zginie na Forum.

Jak do tego doszło? Odpowiedź mieści się w jednym zdaniu.

Przez prawie sto lat tron przechodził w jednej rodzinie, w jednym pałacu. Teraz rodziny nie ma. Są legiony w Hiszpanii, nad Renem i na Wschodzie. I jest gwardia w Rzymie, która wie, ile jest warta.

Starzec z lektyki nazywa się Serwiusz Sulpicjusz Galba. Urodził się 24 grudnia 3 roku p.n.e. w wiejskiej willi pod Tarraciną, w jednym z najstarszych i najpotężniejszych rodów Rzymu. Pamiętasz Katulusa, który w senacie grzmiał przeciw młodemu Cezarowi? Galba jest jego prawnukiem i każe to wypisywać na swoich posągach.

Wcześnie usłyszał, że będzie panował. W 33 roku jest konsulem, gdy Tyberiusz wzywa go na rozmowę i na koniec mówi po grecku: „Ty też, Galbo, kiedyś skosztujesz władzy”. Stary cesarz znał się na astrologii. Tacyt dodaje, że miał na myśli władzę krótką i późną.

Galba jest bogaty, ale słynie ze skąpstwa. Ma też szczęście do absurdów. Liwia, żona Augusta, zapisała mu pięćdziesiąt milionów sesterców. Sumę zapisano cyframi, nie słowami. Tyberiusz, jej spadkobierca, skorzystał z tego i obniżył zapis do pół miliona. Galba nie dostał nawet tego.

Przede wszystkim jest surowy. Gdy za Kaliguli obejmuje legiony nad Renem, już nazajutrz zakazuje oklasków na święcie. Żołnierze mają trzymać ręce pod płaszczami. W obozie krąży wierszyk: „Żołnierzu, ucz się żołnierki. Tu Galba, nie Getulik”. Na manewrach przed Kaligulą biegnie z tarczą obok cesarskiego rydwanu dwadzieścia mil.

Żeby trafić na Forum, musi najpierw zostać cesarzem. A to zaczyna się w Hiszpanii, od rozkazu jego własnej śmierci.